یارسان

« دين حقيقت و بينش ياري يك تفكر ايلياتي و عشيره‌اي نيست كه براي محاسبات آن راهكاري سنتي بدون دخيل دادن علم و هر آنچه كه در حوزه‌ي نظامنديِ كائنات تعريف دارد در نظر گرفته شود. در واقع هر چقدر كه اشراق و مفاهيم يك تفكر بالاتر باشد، مباحث و گفتمان مربوط به آن نيز تخصصي‌تر و مشكل‌تر مي نماياند. پس ما نمي‌بايست كه مفاهيم را به اندازه‌ي وجود خود پائين بكشيم تا كه به گونه‌اي گردد كه هيچگاه عزم جزم براي بالا كشيدن و سعي براي فهميدن در خود پيدا نكنيم.»

 

 

 

 

نوشته شده توسط ک.ج‌ـ‌هه‌لوه‌دا دسته: مطالب
نمایش از 07 تیر 1398 بازدید: 65
 

ـ روانینیک به رومانی «زینده‌خه‌و»‌دا ـ                  ک.ج‌ـ‌هه‌لوه‌دا

«زینده‌خه‌و» دواهه‌مین رومانی ماموستا«فه‌تاح ئه‌میری»‌‌ه و سالی 2003 له لایه‌ن ده‌زگای -ئاراس-ه‌وه چاپ و بلاوکرایه‌وه. به‌داخه‌وه تا ئیستا شتیکی ئه‌وتوی له‌سه‌ر نه‌نووسراوه، به‌شکم ئه‌م روانینیه دوور‌مه‌ودایه ببیته هوی ئاور‌دانه‌وه‌ی لیزانان له‌و رومانه به نرخه.

ـ «زینده‌خه‌و» ته‌ناسوخ یا دونادون؟

فورمیکی پاته‌بوونه‌وه‌ی روح له جه‌سته‌یه‌کی‌تردا، به مه‌ودایه‌کی برگه‌‌برگه‌ییه‌وه که‌وتوته نیو چوارچیوه‌ی ئه‌و رومانه‌ و وه‌ک دیارترین خالی نووسراوه‌که دیته‌ به‌رچاو. ـ‌که له‌واقیعدا وه‌ک زینده‌خه‌و خو ده‌رده‌خا ـ، له بابه‌ت سه‌رکه‌وتنی نووسه‌ر له به‌رجه‌سته کردنی ئه‌وخاله‌دا هیچ نکولی‌یه‌ک ناکریت، به‌تایبه‌ت له ویناکردنی خوو و خده‌ی مروقیکی دلره‌ق و بی‌ئاگا ـ‌یه‌که‌م مالی روح‌ـ ، به ‌له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ی که روحی نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ند خوی له‌گرژی‌دا قه‌ت به‌و پله‌یه ناگات، واته رووحییه‌ته‌که نه‌ئه‌زمووراوه به‌لکوو ئه‌فرینراوه. به‌لام ئه‌وه‌ی که روو‌ئه‌دا ده‌چیته خانه‌ی کام برواوه، له دوانه‌ی ته‌ناسوخ و دونادون؟

ته‌ناسوخ و دونادون دوو بروای لیک نزیک به‌لام جیاوازی ئایینین. به‌پیی هه‌رتک بروا روح به‌نیوجه‌‌ِسته‌کاندا له‌گه‌راندایه‌و پاش مالئاوایی له جه‌سته‌یه‌ک ده‌چیته نیو جه‌سته‌یه‌کی‌تره‌وه. به باوه‌ری دونادونیه‌کان روح له دوندی که‌ماله‌وه پاش دابه‌زینی هه‌زارویه‌ک پله ـ واته دون‌ـ هاتوته سه‌ر زه‌وی که نزمترین ئاستی روحه. به‌رزبوونه‌وه و گه‌یشتنه‌وه به که‌مال و دیداری خالق په‌یوه‌سته به هه‌لچوونه‌وه به هه‌زارویه‌ک پله‌دا.‌ـ هه‌ر جه‌سته‌یه‌ک پله‌یه‌ک دیته هه‌ژمار‌ـ واته روح پاش ده‌رچوون له جه‌سته ده‌چیته به‌رزه‌خ‌و دوای پیداچوونه‌وه به کرده‌وه‌کانی‌دا به‌پیی ئاستی شیاوی ده‌خریته جه‌سته‌ی مروف، گیانله‌به‌ر یا رووه‌کیکی‌تره‌وه. به‌لام بروادارانی ته‌ناسوخ باوه‌ریان به ئه‌و دونیا نی‌یه و پیان‌وایه روحی مروقی به‌دره‌وشت دواتر ده‌چیته جه‌سته‌ی ئاژه‌لیکه‌وه و روحی مروقی پاکیش ده‌چیته جه‌سته‌ی مروقیکی به‌ختیاره‌وه؛ یه‌که‌میان بو ره‌نج‌کیشان و دووهه‌میان بو خزانه نیو خوشی‌یه‌وه، به‌مشیوه‌یه روح پاکتاو ده‌کریت ‌بی‌وه‌ی به‌رزه‌خیک ببینی. به له‌قالب‌دانی زینده‌خه‌و به‌و دوو باوه‌ره باش ده‌رده‌که‌وی که ره‌نگی ته‌ناسوخ به خوی ناگری ، چونکه له‌راستیدا حوسین وه‌ک‌جه‌سته‌ی یه‌که‌م پیاویکی به‌دره‌وشته‌و به‌پیی ئه‌م باوه‌ره ده‌بی له سه‌فه‌ری روح‌دا مه‌نزلی دووهه‌می جه‌سته‌ی ئاژه‌لیک بیت به‌لام تا راده‌یه‌ک له‌گه‌ل دونادون ده‌گونجی، واته ئه‌گه‌ر  بریاره روح به‌ره‌به‌ره به‌ره‌و پاکی هه‌لکشی، به‌وه‌‌ی که حوسین له ئاکامدا خوی قیزی له ئاکاری خوی ده‌بیته‌وه و به‌جوریک په‌شیمانه له کرده‌وه‌کانی خوی، ده‌بی بلیین شیاوی چوونه خانه‌یه‌کی پاک‌تره‌وه‌یه. به‌لام ئه‌و جیگورکی‌یه هاوکات رووده‌دات و مه‌ودایه‌ک بو به‌رزه‌خ و لیکدانه‌وه‌ی ئاکاره‌کانی روح نه‌هیلراوه‌ته‌وه. ـ‌مه‌رگی حوسین و له‌داییک‌بوونی ئازاد هاوکاتن‌ـ . له‌لایه‌کی‌تره‌وه له‌م باوه‌ره‌دا روح قه‌ت ئاوه‌ها به‌خه‌ستی ناکه‌ویته یاده‌وه‌ری پله‌ی یه‌که‌مینی خوی. به‌لام حاشا له جوان‌نواندنی هه‌ر دوو پله‌ له‌م رومانه‌دا ناکریت، دیاره هیچ مه‌رجیش نییه تیکسته‌که ده‌قاوده‌ق له‌گه‌ل بیروباوه‌ری دونادون یه‌ک بگریته‌وه، ئه‌م به‌راورده‌ش بو هه‌لسه‌نگاندنی رواله‌تی رومانه‌که‌یه نه‌ک نرخ‌و به‌های کاکله‌که‌ی.

ـ قاره‌مانی چیروک:

ده‌س‌نیشان‌کردنی قاره‌مانی چیروک له‌م رومانه‌دا جیاوازیکی دیاری له‌گه‌ل زوربه‌ی قاره‌مانه‌کانی رومانه کلاسیکه‌کانی کوردی‌ـ ئه‌گه‌ر ئه‌م خانه‌به‌ندی‌یه ‌بکری‌ـ‌دا هه‌یه. به چاوخشاندنیکی تیکرایی به‌سه‌ر رومانه‌کوردیه‌کانی پیش زینده‌خه‌ودا ئاشکرایه که قاره‌مان له‌زوربه‌یان‌دا له‌ چینیکی کومه‌ل هه‌لبژیردراوه که یان هه‌ژار و ژیر‌چه‌پوکه‌ی ئاغاو خان‌و به‌گن یان مرویه‌کی سیاسی په‌رته‌وازه‌ن یا‌خود عاشقیکی سه‌رومال له‌سه‌ر ده‌ست دانراو. به‌لام «فه‌تاح ئه‌میری» به‌پیچه‌وانه‌وه، «ئازاد»ی له چینیکی مه‌یله‌و ده‌وله‌مه‌ندی شارستانی هه‌لبژاردووه، ته‌نانه‌ت بواری سیاسیه‌که‌شی هینده زه‌ق نیه که‌ وه‌ک پیده‌شتی رومانه‌که بیته به‌رچاو. ـ هه‌رچه‌ند ئه‌ندیشه‌ی به سیاسی‌بوونی ئازاد به‌ره‌به‌ره له‌گه‌ل هه‌لکشانی چیروکه‌که هه‌لده‌کشی ـ ، باری عه‌شقه‌که‌شی هینده زه‌ق نیه‌و بگره له‌ مانا باوه‌که‌‌ی‌دا نادیاریشه. ئه‌وه خوی له خوی‌دا سنووربه‌زاندن و به‌شدارکردنی چینه‌کانی‌تری  کومه‌له له هه‌لسووکه‌وته‌کانی کومه‌لگادا. له‌م رووه‌وه ده‌کری نویگه‌ری بدریته پال بیروکه‌ی هه‌لبژاردنی پاله‌وانی ئه‌م چیروکه و ئه‌‌مه‌ش سه‌رکه‌وتن‌و خو دوور گرتن له پاته‌کردنه‌وه‌یه.

فه‌زای چیروکه کوردی‌یه‌کان ـ ئه‌گه‌ر هه‌ندی به‌رهه‌می نویخوازه‌کانی وه‌ک شیرزاد حه‌سه‌ن و به‌ختیار عه‌لی لی‌ده‌رچی ـ وه‌ک ژیانی ئاسایی کورده‌واری زیاتر خولینه‌و شاخاوی‌یه. به‌لام له‌م رومانه‌دا له‌گه‌ل ئه‌وه‌ی نووسه‌ر ئه‌م خه‌سله‌ته‌ی نه‌خستوته پشت‌گوی و که‌م‌تاکورتیک به بالایه‌وه دیاره، به‌لام ئه‌وه‌ی وه‌ک سه‌ره‌کی‌ترین چوارچیوه‌یه، ژیانی شارستانی‌یه. تیک‌ئالقاندنی ژیانی ریئالی شارستانی‌ و ئه‌و دونادو‌نیه‌ی ئازادی تیدا گیره شتیکی دژه‌باوه. ته‌نانه‌ت رواله‌تی شارستانیه‌تیش له‌م رومانه‌دا نه‌وه‌ستاو و رووله‌گوران و هه‌لکشانه؛ جیگه‌ی ژیانی ئازاد شاری مه‌هاباده، جیگه‌ی په‌ره‌دان به‌بیری سیاسی شاری ورمی‌یه و شوینی خه‌ست‌تر بوونی بیروکه‌کانی له‌کوتایی‌دا هیمن هیمن به‌ره‌و پیته‌ختی ئیران ده‌کشی. هه‌لبژاردنی شاری مه‌هاباد بو ژیگه‌ی یه‌که‌مینی ئازاد ـ به‌ئاگا یا خود بی‌ئاگاـ بو ئه‌م بابه‌ته شوینیکی شیاوه. مه‌هاباد له‌بواری سه‌رهه‌لدان و میژووی خاوه‌نداریتی ناره‌زاییه‌وه دیارتره له چاو شاره‌‌کوردنشینه‌کانی‌تر. شاری ورمیش به‌هوی ئه‌وه که ‌شاریکی مه‌یله‌و کوردنشینه و چوارچیوه‌ی جوگرافی رومانه‌که زور ناچرژینیت، وه‌کوو پیپلیکه‌ی دووهه‌م شوینیکی هه‌لبژیردراوی باشه. دیاره له‌م روانگه‌یه‌وه ئازاد پاش ئه‌زموونی ئه‌م دوو ژیگه‌یه و له‌کل‌ده‌رهاتن، ته‌یاره بو چوونه‌ناو گه‌وره‌باژیریکی وه‌کوو تاران.

ـ په‌راندنی سنووری دژایه‌تی‌و خوشه‌ویستی:

په‌راندنی سنووری دژایه‌تی‌کردن له‌گه‌ل ئه‌کته‌ره بچووکه‌کانی وه‌ک ئاغا و به‌گ و خان ،که‌ له‌راستیدا دارده‌ستی دکتاتوره مه‌زنه‌کانن، و هینانه‌به‌ره‌وه‌ی دژایه‌تی‌کردن له‌گه‌ل ئه‌قلییه‌تی دکتاتور – وه‌ک له ئالوزی میشک‌وبیری [حوسین]ی ساواکی و [ئه‌میر]ی ئازادیخواز له سه‌رده‌می جه‌زره‌به‌دان‌دا ره‌نگی داوه‌ته‌وه‌ـ له خاله‌گرینگه‌کانی ئه‌م رومانه‌یه. فه‌تاح ئه‌میری له هینانه‌کایه‌ی ئه‌وینیشدا قالبی کلیشه‌یی ئه‌وینداری تیک‌شکاندووه و چوته هه‌ریمیکی تازه‌ی خوشه‌ویستی‌یه‌وه، که ره‌نگه بو کومه‌لگای ئیمه به‌سانایی قووت‌نه‌چیت. له راستیدا من خوم که بو یه‌که‌م جار ده‌ستم‌کرد به خویندنه‌وه‌ی ئه‌م رومانه، له‌گه‌ل ئه‌وه‌شدا که زور تامه‌زروی خویندنه‌وه‌ی بووم، کاتیک ناوی «مه‌لی»م وه‌ک کچیکی جیرانی مالی ئازاد له رسته‌کاندا به‌رگوی‌که‌وت، ترسام و رومانه‌که‌م لیک‌نا؛ تو بلیی  فه‌تاح ئه‌میری چووبیته‌وه سه‌ر ئه‌و بیروکه کلیشه‌ییه‌و چیروکیکی ئه‌وینداری پاته‌کردبیته‌وه؟ حه‌سره‌تم خوارد نه‌کا ئه‌م هه‌ریمی بیروکه‌یه‌ش وه‌کوو هه‌ریمی «هه‌ردی» و «شه‌ریف»٭ و ... بووبیته چوله‌وانی. پیروزی ئه‌وین لای که‌س شاراوه‌نییه و هه‌رچه‌ند شاعیری مه‌زن ده‌لی: «له هه‌ر زاریکی ده‌بیسمه‌وه نه‌بیستراوه بوم»٭٭ به‌لام کورد گوته‌نی: زورگوتن قورئان خوشه. سه‌رده‌می پاته‌کردنه‌وه‌ی باسی ئه‌وینداری و به‌گوی‌دادانی خوینه‌ره‌کانی ئه‌م سه‌ده پرژاوه‌ژاوه، ئه‌گه‌ر له باسیکی‌تر هه‌لنه‌کیشرابی، تیپه‌ر بووه. به‌لام به‌خته‌وه‌رانه له‌گه‌ل ده‌ست‌پیکردنه‌وه‌ و چوونه‌ناو چیروکه‌که و هاتنه‌ناوه‌وه‌ی دوابه‌دوای که‌سه‌کانی‌‌تری رومانه‌که تا راده‌یه‌ک هاتمه‌وه سه‌رخو. ئیتر له‌گه‌ل قوول‌روچوونه‌ ناو هه‌ریمه‌که ته‌واو بووژامه‌وه. سه‌یر ئه‌وه‌یه سه‌رکه‌وتنی هه‌ره به‌رزی نووسه‌ر له‌م هیله‌دا هاتوته گوری، به‌و واتایه که ئه‌وه‌ی خوینه‌ر پیشبینی ده‌کات واده‌رناچی. راست ده‌رچوونی  پیشبینییه‌کانی خوینه‌ر به‌ئاشکرایی خه‌ساریکه‌ به به‌ژنی چیروکه‌وه‌و تابلوی روانینی به‌رته‌سک و تراویی بیروکه‌ی نووسه‌ره. له‌م رومانه‌دا به‌پیی خویندنه‌وه ، خوینه‌ر پیشبینی ئه‌وینیکی خه‌ست و یه‌کگرتنیکی خومالی [!] ئازاد و مه‌لی ده‌کا، به‌لام هه‌رچی به‌ قوولایی چیروکه‌که‌دا روده‌چی ئه‌م پیشبینی‌یه زیاتر کال ده‌بیته‌وه. ته‌نانه‌ت کاتیک ئه‌وینی ئه‌م دووه تا راده‌یه‌کی زور بو خوینه‌ر ده‌سه‌لمینری، له‌پردا ـ و شاره‌زایانه ـ باری چیروکه‌که ده‌گوردری و جیهانی خه‌ونه‌کانی ئازاد ده‌خریته روو؛ ئه‌و کاته‌یه که پیشبینییه‌کانی خوینه‌ر تیکرا مفح‌ده‌بنه‌وه‌و ته‌نانه‌ت تا دوایین ساته‌کانی چیروکه‌که نایه‌نه‌وه سه‌ر باری خو. ئه‌وه وه‌نه‌بی وه‌ک پی‌لینانی نووسه‌ر له پیروزی باوه‌ری ئه‌وین مه‌زنده بکریت، به‌لکوو به‌پیچه‌وانه‌وه ده‌خریته خانه‌ی سه‌رکه‌وتووی‌یه‌وه؛ واته نووسه‌ر سنووره رواله‌تیه‌کانی ئه‌وینی به‌زاندووه و خه‌ریکه په‌ل‌ده‌هاویژی بو هه‌ریمی ئه‌قلیه‌تی ئه‌وین.

ـ تیوه‌گلاندنی کچ له کیشه‌یه‌کی کومه‌لایه‌تی ـ نه‌ته‌وه‌یی‌دا:

ره‌نگه ئه‌و ئه‌رکه‌ی فه‌تاح ئه‌میری له‌پال خوشه‌ویستی‌دا ده‌یخاته ئه‌ستوی کیژه‌کوردیک، وه‌ک پاله‌وانیکی رومانه‌که‌ی،  شتیکی نوی بیت. له چیروک و حه‌قایه‌ت و سه‌ربرده‌کانی‌ پیشتردا ـ ته‌نانه‌ت له‌وانه‌ی ریئالن و له‌واقیعدا روویان داوه ـ ئه‌رکی ژن زیاتر وه‌ک پالپشتی پیاو بووه له تیکوشانه دژه‌باوه‌کاندا. به واتایه‌کی‌تر ئه‌رکی سه‌ره‌کی و قاچاغ‌بوون له بیره داسه‌پینراوه‌کان به ئه‌ستوی پیاو بووه. ته‌نانه‌ت له‌زور چیروک‌دا له به‌راوه‌ردی رولی ژن وپیاو، ده‌س‌دریژی بو سه‌ر ژن ده‌کری و پیاویک یاغی ده‌بیت ، به‌لام ژنه‌که نائه‌کتیوه ‌و وه‌کوو زولم‌لیکراویک هه‌ر له روانگه‌ی به‌زه‌ییه‌وه سه‌یر ده‌کری. نووسه‌ر لیره‌دا په‌یره‌وی ئه‌م ریبازه‌ی نه‌کردووه‌ و ره‌هه‌ندیکی‌تری به ‌نیو کارایی ژندا لیداوه. هه‌رچه‌ند به خه‌ستیش ژنی له کیشه‌که نه‌گلاندووه به‌لام به‌ئاشکرایی مورکی هه‌نگاو نانه‌پیشی له‌م بواره‌دا پیوه دیاره.

ـ چوارچیوه‌ی کومه‌لی:

ئه‌گه‌ر له ئه‌زموونه‌کانی پیشتری ئه‌میری‌دا، واته میرزا و هاواره‌به‌ره، سه‌رپاک به‌رد و دار و که‌ش‌وهه‌وا کوردانه‌یه، ئه‌وا لیره‌دا ره‌نگه نیواونیوه له مابه‌ین شه‌ش بنه‌ماله‌ی کورد و تورک‌دا دابه‌ش‌کرابیت. سی بنه‌ماله‌ی کورد‌؛ مالی ئازاد، مالی پووری و مالی مه‌لی، له‌گه‌ل سی بنه‌ماله‌ی تورک؛ مالی ئه‌شره‌ف، مالی زه‌ری و مالی  جه‌یران، توری ته‌نراوی چیروکه‌که‌ن. ئه‌وه ره‌نگه پیداویستی ئامانجی نووسه‌ر له پیناو  بیروکه‌ی رومانه‌که‌ی‌دا بیت که ئه‌م بنه‌ماله تورکانه‌ی شانبه‌شانی بنه‌ماله کورده‌کان تیوه‌گلاندووه. چوونکه کیشه‌ی سه‌ره‌کی نووسه‌ر زولم و زوری و ناکوکی نیوان ده‌سه‌لات و خه‌لکه. ئه‌و که وه‌کوو پیشتر ئاماژه‌ی پیکرا ده‌سه‌لاته لوکالیه‌کانی جی‌هیشتووه و خه‌ریکی چاندنی تووی شورشیکه دژی ده‌سه‌لاته زله‌کان. ئاشکراشه ئه‌و ‌زلهیزانه‌ی کومه‌لگای کورده‌وارییان به‌دریژایی میژوو چه‌وساندوته‌وه هیچیان هاوزمان و هاوره‌گه‌ز نه‌بوون. ئه‌مه ئه‌گه‌ر هوی سه‌ره‌کی ریگه‌دانی ئه‌م بنه‌مالانه بو نیو چیروکه‌که‌ش نه‌بیت ـ‌ که‌ هه‌ندیکیان بونی هاوکاریان لیوه‌دی‌ـ  ره‌نگه یه‌کی له هو گرینگه‌کان بووبیت. جیا له هویه‌که، ئه‌م به‌شه‌‌ش په‌لی تازه‌نواندنی پیوه‌لکاوه.

ـ دابه‌شین:

ئه‌گه‌ر بکری قه‌واره‌ی کتیبه‌که یاخود رومانه‌که بکریته دوو که‌رت ئه‌وه رایه‌لی په‌یوه‌ندی به‌شیکی زوری که‌رتی یه‌که‌م به ره‌گی چیروکه‌که‌وه پواو و شیوه. به‌واتایه‌کی‌تر ئه‌و باس و خواسانه‌ی له‌ ده‌سپیک و هه‌ندیک پاشتریش‌دا دیت، له مه‌حه‌کی پیویست‌دا، ره‌نگه هینده پیویست نه‌بووبن. راسته ئه‌م دیرانه، تا راده‌یه‌ک، خوینه‌ر بو چوونه ناو ره‌گه‌ی دونادونیسمی رومانه‌که ئاماده ده‌که‌ن، به‌لام ئه‌گه‌ر ئه‌و باسه خه‌سته‌ی دلداریه که به‌ له‌سه‌رنووسینی زور خه‌ریکی تراوبوون و رووه‌و پاته‌بوونه‌وه‌یه، کورت‌تر ببردرایه‌ته‌وه چوارچیوه‌که‌ی پته‌وتر ده‌کرد. له واقیعدا ئه‌و پته‌ویه‌ی له که‌رتی دووهه‌مدا ده‌بیندری، له به‌شی یه‌که‌مدا به‌رچاو نیه. ئه‌وه‌ش له‌بیرناکه‌م که فه‌زای به‌شی دووهه‌م له‌گه‌ل زورینه‌ی به‌شی یه‌که‌مدا جیاوازه، به‌لام دیاره ئامانجی سه‌ره‌کی نووسه‌ر ده‌بی به‌لایه‌کدا بشکیته‌وه، وه‌ک له به‌شه‌کانی پیشووتریشدا ئاماژه‌‌ی پیکرا حه‌سته‌مه نووسه‌ر عه‌ودالی نواندنی که‌ش‌وهه‌وای دلداری بووبیت، که‌وایه نه‌ده‌بوو خوی و پاله‌وانه‌کانی هینده سه‌رقالی ئه‌م به‌شه کات. ئه‌وه‌ی به‌فریای ده‌رچوون له زور پاته‌بوونه‌وه‌ی فه‌زای ئه‌م به‌شه هاتووه ـ به‌ده‌ر له خه‌ونه‌کانی ئازاد که پاشتر به رووی خوینه‌ردا ده‌کرینه‌وه ـ هینانه‌ژووره‌ی یه‌ک‌له‌دوای‌یه‌کی که‌سایه‌تیه‌کانی چیروکه‌که‌یه. واته نووسه‌ر به ده‌رخستنی پله‌به‌پله‌ی که‌سه‌کان و تیکدانی عاده‌تی ناسینی خوینه‌ر به‌هانای بوژونه‌بوونی باسه‌کان هاتووه. که‌لک‌وه‌رگرتن له‌م شیوازه تازه نیه، به‌لام ئه‌زمووراو و په‌سنده.

ـ زمان:

له بابه‌ت زمانی نووسینه‌وه، به به‌راوردیکی خیرای ئه‌زموونه‌کانی پیشووی نووسه‌ر له‌گه‌ل ئه‌م رومانه‌دا، به‌ئاشکرا ده‌رده‌که‌وی که ئه‌و حه‌ول و ته‌قه‌لایه‌ی له «میرزا» و «هاواره‌به‌ره»دا بو هیله‌ک‌کردنی زمان دراوه، لیره دیار نیه. واته نووسه‌ر لیره ئه‌وه‌نده‌ی سه‌رقاله به ده‌ربرینی بیروکه‌که‌یه‌وه، هینده سه‌رقالی هه‌لپه‌رتاوتنی زمان نیه، بویه به‌ره‌و‌ وشه‌زاره‌کیه‌کان و زمانیکی نه‌رم‌ونیان‌تر کشاوه. دیاره ئه‌م شیوه‌زمانه به ئانقه‌ست هه‌لبژیردراوه و نادریته ‌پال بی‌توانایی نووسه‌ر له گولچن‌کردنی وشه کوردیه په‌تی‌کان.

ـ ریز بو خوینه‌ر:

[بالقوه]بوونی زوربه‌ی هه‌سته‌کان و هیزه‌کانی ئازاد و په‌یره‌و نه‌کردنی نووسه‌ر له خستنه‌رووی سه‌رپاک توانایه‌تیه‌کانی پاله‌وانی چیروکه‌که‌ی و هیشتنه‌وه‌ی بو بیری خوینه‌ران، خالیکی‌ گرینگی‌تری شیوازی نووسینی ئه‌م رومانه‌یه. له‌راستیدا نووسه‌ر به له‌کرده‌وه‌هه‌لنه‌کیشانی هه‌موو تواناکانی ئازاد و ئیزن‌دان به‌خوینه‌ر که تواناکانی[بالقوه]ی ئازاد له ره‌هه‌ندی میشکی خویه‌وه به‌ریته نیو کرده‌وه‌کان و [بالفعل]یان کات، ریزیکه که له ئاوه‌زی خوینه‌ر گیراوه. واته هه‌رچی له‌سه‌ر خویندنه‌وه‌ی ئه‌م رومانه به‌ره‌وپیش ده‌چیت که‌سایه‌تی ئازاد به‌بی‌وه‌ی کرده‌وه‌یه‌کی ئه‌وتوی کاریگه‌ر ئه‌نجام بدات، له میشکی خوینه‌ردا داده‌ریژری و هیمن‌هیمن تا ده‌گاته کوتایی چیروکه‌که که‌سیکی ئاگای لی‌ده‌رهاتووه، ئیتر له کوتایی رومانه‌که‌دا ده‌رکه‌یه‌ک پیوه‌نادری وخوینه‌ر له‌گه‌ل قاره‌مانیکی په‌ک‌که‌وته یا ته‌واو و به لووتکه‌ی ئامانج گه‌یشتوو،رووبه‌روو نابی، به‌لکوو که‌سایه‌تیه‌کی چوته میشکه‌وه که لیوانلیوه له ئه‌ندیشه‌و بوچوون، له هیز و توانا، که لیره‌وه نووسه‌ر ده‌یداته ده‌س خوینه‌ر و به میشک‌وبیری ئه‌وی ده‌سپیری که به مه‌رامی خوی بی‌هینیته کایه‌وه. ـ ره‌نگه هه‌ر خوینه‌ره‌و به‌بوچوون و ویستی دلی خوی گری‌پووچکه‌ی ئاواته‌ کپ‌بووه‌کانی خوی پی‌بکاته‌وه.

 

 

                               ک.ج.هه‌لوه‌دا ـ خه‌زه‌لوه‌ری87         

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

٭ ماموستایان «هه‌ردی»و«شه‌ریف» پاش نیوده‌رکردنیان به‌هوی بلاو‌کردنه‌وه‌ی[رازی ته‌نیایی]و[ملوانکه‌ی شین]، چی‌تریان بلاونه‌کرده‌وه و پیشبینیه‌کانی «گوران»و «هیمن»یان راست ده‌رنه‌چوواند.

 ٭٭ یک قصه بیش نیست غم‌عشق وین‌عجب

       کز هــرزبان که می‌شنـوم نامــکرر است       «حافظ»

googlefacebook

This Browser is not good enough to show HTML5 canvas. Switch to a better browser (Chrome, Firefox, IE9, Safari etc) to view the contect of this module properly