یارسان

« دين حقيقت و بينش ياري يك تفكر ايلياتي و عشيره‌اي نيست كه براي محاسبات آن راهكاري سنتي بدون دخيل دادن علم و هر آنچه كه در حوزه‌ي نظامنديِ كائنات تعريف دارد در نظر گرفته شود. در واقع هر چقدر كه اشراق و مفاهيم يك تفكر بالاتر باشد، مباحث و گفتمان مربوط به آن نيز تخصصي‌تر و مشكل‌تر مي نماياند. پس ما نمي‌بايست كه مفاهيم را به اندازه‌ي وجود خود پائين بكشيم تا كه به گونه‌اي گردد كه هيچگاه عزم جزم براي بالا كشيدن و سعي براي فهميدن در خود پيدا نكنيم.»

 

 

 

 

نوشته شده توسط مدیر سایت دسته: یادداشت ها
نمایش از 19 مرداد 1399 بازدید: 138

نخستین جشنواره موسیقی تکنوازان تنبور تیر و مرداد ۹۹ به شکل مجازی در سه رده سنی برگزار شد و برگزیدگان آن معرفی شدند.

https://media.hamshahrionline.ir/d/2020/08/09/4/4479074.jpg

به گزارش همشهری آنلاین، استاد سید آرش شهریاری یکی از داوران این دروه از جشنواره یادداشتی درباره اصالت‌های تنبورنوازی و تاثیر اینگونه جشنواره‌ها بر حفظ و اشاعه موسیقی کهن ایرانی نگاشته متن کامل آن از این قرار است:

با توجه به برگزاری جشنواره تکنوازی ساز تنبور، فرصت را مغتنم می‌شمارم و به بیان پاره‌ای از مسائل کلیدی می‌پردازم. باشد که راه گشا و راهنمای آنان باشد که در پی آموختنند و هدفشان اعتلاست. اعتلای خود و جهان پیرامون. که ارتقای جهان از ارتقای خود آغاز می شود و هیچ کلیتی با اجزای ناکارآمد به سرانجام نمی‌رسد. باشد که همه، اجزایی کارامد در بدنه‌ای استوار باشیم.

زمانی که بحث به ساز تنبور و موسیقی آن كه من به آن موسيقى كلاسيك كردی بين المللى يارسانى مى‌گويم، می‌رسد، بدنه استواری را پیش رو داریم که نزد ما، وام نهاده شده. درخت سترگی که با زحمت بزرگان، به بالندگی و شکوه رسیده‌است. بیاییم و در دوران حیاتمان، وظیفه وامداریمان را انجام دهیم. وظیفه وامداری، حفظ اصالت‌هاست. اصالت‌ها را بشناسیم، بیاموزیمشان و درکشان کنیم چنان که جان را در بدن خویش.

آن کس که به شناختی از این دست، دست یابد می‌تواند اصالت‌ها را بیافریند. و این هدف غایی امانتداری ما در زمان حیاتمان است. که خود را تا آنجا از خود تهی کنیم که ما نباشیم و کلیت موضوع یک قدم به کمالش نزدیکتر، به نسل بعد امانت داده شود.

نکته بعد اینکه تنبور يك كليت و تفكر موسيقايى خاص و باطنى است و حوزه‌هاى مختلف تنبور، هر كدام، يكى از قسمتهاى مهم اين كليت را به مثابه شاخه‌های یک درخت تشکیل می‌دهند. در این مورد باید دقت فراوان مبذول داشت. خلط مطلب در این حوزه، کاری نادرست است. تلاش برای یکسان سازی یا به اصطلاح یک کاسه سازی به لحاظ موسیقایی، آسیب بسیار، همراه دارد.

درست است که تمام حوزه‌ها از یک سرچشمه‌اند اما بلحاظ كميت و كيفيت موسيقايى، تفاوت‌هاى بسيار دارند و البته که هر دو، در نوع خود بي‌نظيرند. اگر چه بلحاظ رنگ و طيف نغمگى، لحن، لهجه‌ى موسيقايى و در مواردى در وزن موسيقايى كاملا با هم فرق دارند، اما در كل بيانگر حقيقتى واحدند.

نکته سوم اینکه ساز تنبور، ساز مرجع موسيقى مقامى قديم است و تمامى نغمات قديم [١٢ مقام] یا به بیانی، موسيقى كلاسيك بين المللى شرق اسلامى [اسمى كه جناب اسعدى بر موسيقى مقامى قديم گذاشته‌اند[، با اين ساز قابل اجراست و تمام ملزومات موسيقى قديم اعم از علم الادوار و اصول ايقاعى را دارد و بر هر نوازنده‌ى تنبور واجب است اول به يادگيرى مقام‌هاى موسيقى تنبور [موسيقى كلاسيك كردى  بين المللى يارسانى] همت گمارد و بعد، موسيقى مقامى قديم اعم از مقامات دوازده گانه و اصول و ايقاعات و مبانى آهنگسازى قدما نظير عبدالقادر مراغى را بطور كامل از استادان فن فرا گيرد. تاکید نخستم را بر کلمه‌ی "شاگردی" و تاکید دوم را بر کلمه‌ی "استادان فن" میگذارم که در غیر این صورت امکان نزدیک شدن موسیقی، به موسیقی شهری و به تبع آن بی هویتی در ساز و کار، محتمل است و بعضا، اجتناب ناپذیر.

نکته چهارم اینکه باید به کلیه‌ی سبک‌ها، روایات و شیوه نوازندگی قدما و استادان معاصر پرداخت. توضیح اینکه هیچ روایت یا شیوه‌ی مقام نوازی، به تنهایی، نباید بنیاد و دستور کار نوازنده قرار گیرد. شیوه‌ی تنبور نوازی قدما در هر حوزه، "حبل" است و "واعتصم". تعصب بر هر شیوه و روایت، ولو بر شیوه و روایت اساتید معاصر، از دست دادن بحش بزرگ میراثی است که موسیقی تنبور مینامیمش. کلیه‌ شیوه‌ها و روایات باید اشاعه شوند و بهترين راه براى حفظ و اشاعه ى اين شيوه‌ها بعد از كلاسهاى استادان صاحب سبك معاصر، همين جشنواره‌ها هستند.

در پایان گوشه‌ای از نگرانی‌های خود را، درد دل وار، مطرح می‌کنم. آنچه آسیب جدی است، تاثيرات احتمالى موسيقى‌هاى پاپ و شهرى بر اصالت ساز تنبور است. کوه دماوند زیباست، اما برای صاحبانش.

آنچه نگارنده را بشدت نگران می‌سازد، استفاده‌ی نابجای -شاید- ناخواسته‌ی سودجویان صاحب رسانه است که حتی به‌راحتی حاضرند اصالت خود را کتمان کنند. آگاه باشید و به رسم کهن، اقتدا کنید به استادان فن که شرط بالندگی ، نه تنها در نوازندگی، که به لحاظ اخلاقی و باطنی، شاگردی است و لا غیر.

 

 

    5google plus   3 youtube   2 instagram   4 telegram 

       1twitter    facebook   rss     

This Browser is not good enough to show HTML5 canvas. Switch to a better browser (Chrome, Firefox, IE9, Safari etc) to view the contect of this module properly