یارسان

« دين حقيقت و بينش ياري يك تفكر ايلياتي و عشيره‌اي نيست كه براي محاسبات آن راهكاري سنتي بدون دخيل دادن علم و هر آنچه كه در حوزه‌ي نظامنديِ كائنات تعريف دارد در نظر گرفته شود. در واقع هر چقدر كه اشراق و مفاهيم يك تفكر بالاتر باشد، مباحث و گفتمان مربوط به آن نيز تخصصي‌تر و مشكل‌تر مي نماياند. پس ما نمي‌بايست كه مفاهيم را به اندازه‌ي وجود خود پائين بكشيم تا كه به گونه‌اي گردد كه هيچگاه عزم جزم براي بالا كشيدن و سعي براي فهميدن در خود پيدا نكنيم.»

 

 

 

 

 

 

نوشته شده توسط مدیر سایت دسته: خواندنی ها
نمایش از 31 شهریور 1392 بازدید: 555

حقوق شهروندی

حقوق شهروندي مجموعه اي از حقوق و امتيازاتي است که در نظام حقوقي يک کشور به شهروندان تعلق مي گيرد و با لحاظ دو اصل کرامت انساني و منع تبعيض در جهت فراهم سازي زمينه رشد شخصيت فردي و اجتماعي شهروندان تنظيم مي شود. عمدتا اين حقوق و امتيازات را در قانون اساسي به عنوان مرجع اصلي هر کشور و نيز در قوانين عادي و مجموعه تعهدات بين المللي که وارد قوانين يک کشور مي شود، مي توان جست وجو کرد. در کشوري نظير ايران که جامعه اي است متکثر و مملو از گروه هاي اجتماعي و فرهنگي، مذهبي و زباني و قومي، حضور شهرونداني که به حقوق برابر و انساني تمام هموطنان خود احترام بگذارند و کرامت انساني و عدالت اجتماعي براي همه آنها از سوي حکومت در عمل پاسداري شود، بسيار اساسي و حياتي است. از اين رو فصل سه قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با عنوان «حقوق ملت» طي 24 ماده به تشريح حقوق و آزادي هاي ملت پرداخته است .البته در سراسر قانون اساسي از مقدمه تا فصول پاياني آن مملو از بيان حقوق و امتيازاتي براي شهروندان است. از سوي ديگر مجلس شوراي اسلامي در بند صد قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، دولت را موظف کرد تا منشور حقوق شهروندي را تنظيم و به تصويب مراجع ذي ربط برساند. اما متاسفانه اين مهم توسط دولت هاي نهم و دهم به انجام نرسيد. 
   ليکن دکتر حسن روحاني قبل و بعد از انتخاب شدن به عنوان رييس جمهور، بر تحقق حقوق شهروندي به عنوان يکي از اهداف مهم دولت يازدهم تاکيد کرده است. شهروندي به معناي برخوردارشدن از مجموعه اي از حقوق و همچنين متعهدشدن به تکاليفي است؛ برخورداري از حقوق اساسي، حقوق سياسي به معناي حق مشارکت در فرآيندهاي سياسي، حقوق اجتماعي به معناي حقوق اقتصادي و برخورداري از حداقل هاي زندگي در عرصه اجتماعي، از جمله حقوق شهروندي است. شهروندان حق دارند در برابر قانون همگي برابر باشند و با آنها هيچ تبعيض نظام يافته اي صورت نگيرد. البته شهروندي مستلزم پذيرش تعهداتي نيز هست که شايد در گسترده ترين معنا بتوان آن را در قالب زيست مطابق قانون و اخلاق تعريف کرد. موقعيت شهروندي احساس عضويت داشتن در يک جامعه گسترده است. اين موقعيت يک رابطه دوطرفه و تعاملي را بين فرد و جامعه اي که در آن عضويت دارد به وجود مي آورد. شخص ضمن برخورداري از عضويت در جامعه اي خاص، از مواهب موجود در جامعه بهره مي گيرد بنابراين خود نيز موظف است که به عنوان عضوي فعال براي آن جامعه تلاش کند. بنابراين ويژگي کليدي کلمه «شهروندي» که آن را از تابعيت صرف متمايز مي کند وجود يک اخلاق مشارکت است. هرچند مفهوم شهروندي، تابعيت از يک جامعه را لازم دارد ولي صرف تابعيت، شهروندي را به وجود نمي آورد؛ بلکه مشارکت هاي اجتماعي فرد، عامل عمده در اطلاق واژه شهروندي به اوست. اما طرح مقوله مشارکت در جامعه، سوالاتي مهم درخصوص ماهيت جامعه، آزادي، عدالت، مسووليت دولت، آزادي، تعاملات اجتماعي، ارزش ها، انواع مشارکت و حيطه هاي مشارکت را ايجاد مي کند. از اين منظر است که شهروندي به يکي از مهم ترين مسايل تاريخ فلسفه، علوم سياسي و علوم اجتماعي بدل شده است. از لحاظ موضوعي مي توان حقوق شهروندي را به دو گروه «حقوق سياسي، اجتماعي و اقتصادي» و «حقوق قضايي» تقسيم کرد. حقوقي مثل برخورداري از محيط زيست سالم، حق آزادي جريان اطلاعات، حق انتخاب کردن و انتخاب شدن، حق آزادي بيان و حق تاسيس تشکيلات غيردولتي، همه در نوع اول اين حقوق جاي مي گيرد. مواردي از جمله حق دفاع، حق منع شکنجه، حق استفاده از وکيل در جريان دادرسي را مي توان در زمره حقوق قضايي افراد قرار داد. حقوق شهروندي داراي ويژگي هايي است که لازم است براي روشن شدن بحث و حرکت به سوي تحقق اين حقوق، بايد آنها را مد نظر داشت. برخي از اين ويژگي ها به اختصار عبارتند از: 1- حقوق شهروندي در نزد شهروندان واقعي (شهروندان مسوول و مشارکت جو) ثابت و محفوظ است. 2- حقوق شهروندي را دولت ها اعطا نمي کنند بلکه بايد توسط دولت ها رعايت و حمايت و در صورت نقض، جبران شود. 3- حکومت تبلور حقوق شهروندي است (حاکميت زاييده تحقق بخشي از حقوق شهروندي است. شهروندان از حق خود استفاده کرده و حکومت ها را تعيين مي کنند). 4- حقوق شهروندي داراي يک کليت و يکپارچگي است، نمي توان اجزاي آن را تفکيک کرد. نکته بسيار قابل توجه و کاربردي در بحث حقوق شهروندي، اهميت نگاه برابر به شهروند، وراي جنسيت، قوم، نژاد و طبقه است. اگر چنين نگاهي به حقوق شهروندي و خود شهروند شکل بگيرد، منجر به ايجاد انسجام ملي و هم افزايي تلاش ها و فعاليت هاي شهروندان براي رشد و شکوفايي ملي نيز خواهد شد. اساسا تنظيم حقوق شهروندي و پاي فشردن بر آنها به معناي تلاش براي رفع تبعيض هاي نظام مند ناشي از عوامل ذکرشده نيز هست. تصويب و ابلاغ سند چشم انداز 20ساله کشور توسط مقام معظم رهبري در تاريخ 82/8/13، به قواي سه گانه و مجمع تشخيص مصلحت نظام که اهداف جمهوري اسلامي ايران را در افق 1404 مشخص مي کند، نقطه عطفي در روند توسعه حقوق شهروندي در کشور بود. در اين سند، آينده مطلوب شهروند ايراني در افق 1404 ترسيم شده است. لذا از تاريخ تصويب سند، اقدامات سه قوه در روند تحقق حقوق شهروندي در ايران بايد شتاب بيشتري به خود مي گرفت. در اين راستا، با توجه به خلامحسوس اجرايي درخصوص ضمانت اجراي حقوق ملت در قانون اساسي، رييس قوه قضاييه در تاريخ 83/1/20 طي بخشنامه اي به محاکم، ضرورت رعايت حقوق شهروندي را گوشزد کرد. اين بخشنامه در ادبيات حقوقي ايران به «حقوق شهروندي» معروف شد. همچنين در تاريخ 83/2/15 مجلس شوراي اسلامي، لايحه پيشنهادي قوه قضاييه با عنوان «حقوق شهروندي» را بعد از بحث و بررسي هاي طولاني به تصويب رساند. اين قانون تاکيد بر رعايت حقوق شهروند در زمينه برخورد مسوولان دستگاه هاي قضايي و ضابطان دادگستري با مردم است. البته در ميان قوانين عادي ايران نيز ردپايي از مواد قانوني حضور دارد که هدف آنها تضمين حقوق و آزادي هاي شهروندان است. در اين خصوص مواد 570 تا 575 قانون مجازات اسلامي قابل اشاره است که قانونگذار با وضع آنها درصدد حل معضل فقدان تضمين عملي حقوق شهروندان بوده است. پس از اقدام قوه قضاييه در توجه به رعايت حقوق شهروندي و حقوق ملت مصرح در قانون اساسي، دولت وقت نيز در لايحه برنامه چهارم توسعه به تشريح منشور حقوق شهروندي پرداخت. بعد از تصويب قانون برنامه چهارم توسعه در تاريخ1383/6/11 به موجب ماده صد اين قانون، رييس جمهور موظف شد تا منشور حقوق شهروندي را تهيه کرده به تصويب نهادهاي ذي صلاح برساند. همچنين در ماده 130 برنامه در بند «ه» قوه قضاييه موظف شده است لايحه حفظ و ارتقاي حقوق شهروندي و حمايت از حريم خصوصي افراد، در راستاي اجراي اصل بيستم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران را تهيه و به تصويب مراجع ذي صلاح برساند. بررسي ها نشان مي دهند هرچند اقدامات پراکنده اي توسط دستگاه هاي مختلف، نظام حقوق شهروندي و مباحث مربوط به آن را پيگيري کرده اند (قوه قضاييه و دولت، شهرداري ها و انجمن هاي غيردولتي)، اما به نظر مي رسد اجراي ماده صد برنامه به نحو بارزي مورد غفلت قرار گرفته و در برنامه پنجم توسعه نيز با وجود عدم اجراي آن، در دولت گذشته و مجلس، اراده اي بر اجراي آن نبوده است.( پروين دادانديش - عضو هيات علمي دانشگاه - روزنامه شرق )

 

تدوین منشور حقوق شهروندی در دولت تدبیر و امید

تدوین منشور حقوق شهروندی یکی از مهم‌ترین برنامه‌های دولت تدبیر و امید است، از این رو از آقای دکتر روحانی به‌عنوان حقوقدان و کسی که در حوزه حقوق اساسی دارای دکتری و تخصص است این انتظار می‌رود که بر ضرورت تدوین منشور حقوق شهروندی تاکید داشته باشد؛ امری که جامعه به‌شدت نیازمند آن است. به نحوی که تدوین این مساله از یک سو موجب افزایش اعتبار و جایگاه کشور در سطح بین‌المللی می‌شود و از سوی دیگر موجب قانون‌مندی امر حقوق شهروندی خواهد شد. 
ت
دوین حقوق شهروندی و تبیین آن می‌تواند به رفع ابهامات و اشکالات موجود کمک شایانی کند. در حال حاضر بسیاری از شهروندان هنوز به حقوق شهروندی آگاه و عالم نیستند و از سوی دیگر دامنه شمول و حوزه این حقوق هم مشخص نیست. همچنین نوع نظام حقوقی ما ایجاب می‌کند تا امر تدوین حقوق شهروندی تحقق پیدا کند، اگرچه مکانیسم اجرایی و نحوه نظارت بر اجرای آن هم حائز اهمیت است. از سوی دیگر با بررسی اسناد حقوق‌بشری ملاحظه می‌شود افتخار ایرانیان این است که قدیمی‌ترین سند حقوق‌بشری جهان از آن ما ایرانیان، در قالب سند حقوق‌بشر کوروش است، از دیگر سو در حال حاضر بیش از هر زمانی ضرورت دارد با اقدامات اینچنینی داعیه‌دار حقوق شهروندی و حقوق‌بشر در منطقه و جهان باشیم، چرا ما نباید هر سال وضعیت حقوق‌بشر سایر کشورها را بررسی کنیم. به‌ویژه نسبت به کشورهایی که وضعیت تخاصم با ایران را دارند، طی بیانیه و اعلامیه دولت‌ها را به رفتار مناسب با شهروندان آن‌ها دعوت کنیم. سخنان تمامی بزرگان دینی، مذهبی و سیاسی کشور مملو از رهنمودهای حقوق شهروندی و بشری است، بنابراین اقدام دکتر روحانی در تدوین منشور حقوق شهروندی گامی اساسی در این زمینه و کمک شایانی به رعایت قانون و قانون‌مداری در کشور و تبیین حق و تکلیف شهروندان است. در حال حاضر با موج عظیمی از دعاوی در محاکم دادگستری و وجود اختلاف بین شهروندان مواجه هستیم که متاسفانه این امر می‌تواند تهدیدی برای سرمایه‌های اجتماعی ایرانیان تلقی شود. بنابراین تدوین منشورحقوق شهروندی، عملی مناسب و شایسته برای برون ‌رفت از این معضلات و آسیب‌هاست.( حسین احمدی‌نیاز- روزنامه بهار )

 

سید سعید حیدری طیب نماینده مردم کرمانشاه:

دولت و مجلس باید به جای صحبت‌های سیاسی و تنش‌آمیزی که در گذشته بود رقابت بر سر تامین اهداف قانون برنامه را در دستور کار قرار دهد و تامین منشور حقوق شهروندی و توجه به کرامت انسانی باید جزو برنامه‌های اجرایی دولت یازدهم باشد.

 

عبدالرضارحمانی فضلی وزیر کابینه یازدهم:

موضوعاتی که مربوط به احزاب، اقلیت‌ها و نژادهایی که در ایران با آنها مواجهیم و دشمنان همواره به‌عنوان طمع به این مسائل نگاه می‌کنند‌،‌ باید سعی کنیم چنان انسجامی در میان ملت ایران ایجاد کنیم که این امر منجر به افزایش قدرت ملی شود.همچنین تدوین منشور حقوق شهروندی، گسترش مشارکت آگاهانه، گسترش قانون و قانونگرایی و پشتیبانی از فعالیت‌های احزاب قانونی و تشکل‌های سیاسی در مقوله توسعه سیاسی پیگیری خواهد شد.

 

دکتر حسن روحانی در مصاحبه با شبکه NBC NEWS

حسن روحانی در میان سخنانش درباره آزادی‌های شهروندی مردم ایران که موضوع سوال خبرنگار ان‌بی‌سی بود گفت: «ما می‌خواهیم مردم در زندگی خصوصی‌َشان کاملاً آزاد باشند و در دنیای امروز دسترسی به اطلاعات و حق گفت‌وگوی آزاد و حق تفکر آزادانه، حقی برای تمام مردم و از جمله مردم ایران است.» وی در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا دولت ایران فیلتر اینترنت را متوقف خواهد کرد: «کمیسیونی برای حقوق شهروندی مردم تشکیل خواهد شد»

نظرات   

 
0 #2 کاکا 1392-07-05 16:18
ممنون از زحمات شما استاد گرامی پاینده باشید
نقل قول
 
 
0 #1 احمد 1392-07-03 05:01
با سلام و خسته نباشيد. سپاسگزار بابت مطلبي كه ارائه داده ايد اما ظاهرا بخش اول مطلب آشفته بر روي سايت ظاهر ميشود از اين رو خواهشا آن را يك بار ديگر چك كنيد كه اين مشكل برطرف شود با تشكر
نقل قول
 

ورود به سایت

ما 3 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

This Browser is not good enough to show HTML5 canvas. Switch to a better browser (Chrome, Firefox, IE9, Safari etc) to view the contect of this module properly

شما اینجا هستید:   تازه هاخواندنی هاتدوین منشور حقوق شهروندی

برای حمایت از ما امتیاز دهید
یارسان در راستای اعتلای فرهنگ یاری GNU/GPL کار می کند.